Vervanging (revisie) van een knieprothese 

Hebt u problemen met uw knieprothese? Houdt u pijn? Is de knie instabiel? Is of blijft de knie ontstoken? Wij hebben een speciaal spreekuur voor protheseproblemen. Bovendien zijn wij in de regio een erkend tertiair verwijscentrum voor patiënten met problemen met hun knie- of heupprothese, bijvoorbeeld een chronische infectie. Met een verwijzing van uw huisarts kunt u bij ons hiervoor een afspraak maken. Samen met u maken we dan een behandelplan op maat.

Meer weten? Hier vindt u aanvullende informatie:

Folder Revisie van een knieprothese Catharina Ziekenhuis

Specialisten voor problemen met een knieprothese: 

Aandoening en mogelijke behandelingen 

Oorzaken

 

Als een patiënt met een knieprothese klachten aan die knie heeft, is daar vaak wel een oorzaak voor. Het achterhalen van deze oorzaak is vaak lastig en vraagt een gespecialiseerde aanpak. Soms zijn de klachten al aanwezig vanaf de plaatsing van de prothese. Frequent ontstaan de klachten echter pas na verloop van tijd. Er zijn meerdere mogelijke oorzaken mogelijk, zoals loslating, slijtage, bandletsel, niet-optimale plaatsing van de prothese of een infectie. Soms kan er geen goede verklaring worden gevonden.

 

Ook kan het wel eens voorkomen dat na het plaatsen van een knieprothese de oorsprónkelijke knieklachten in het geheel niet zijn veranderd. In dat geval zou de oorzaak van de klachten wel eens niet aan de knie kunnen liggen, maar bijvoorbeeld aan de omliggende spieren, pezen en/of gewrichten. Zodra wordt vastgesteld dat er geen probleem met de prothese is, is een hersteloperatie eigenlijk nooit zinvol.

 

Symptomen

 

De klachten kunnen zich presenteren in de vorm van pijn, instabiliteit, stijfheid, roodheid en zwelling, of een combinatie hiervan.

 

Bijna al deze symptomen komen naar voren in de vragenlijsten (PROM's) die u voor en na de heupoperatie invult of hebt ingevuld. Als deze scores dus niet naar behoren toenemen of na de operatie zelfs gaan afnemen, kan dit dus wijzen op een probleem met uw heupprothese.

 

Diagnostiek

 

Een zeer belangrijk onderdeel van de diagnostiek zijn gerichte vragen en het onderzoek van de knie. In aanvulling hierop worden altijd röntgenfoto's gemaakt. Frequent zijn er nog andere onderzoeken nodig. Voorbeelden hiervan zijn: bloedonderzoek, meer specifieke röntgenfoto’s, CT-scan, botscan, afname van vocht rond de prothese of een proefbehandeling door middel van een brace.

 

Behandeling

 

De behandeling van een protheseprobleem is maatwerk. Eerst moet de oorzaak van het probleem worden achterhaald, waarna een behandelvoorstel kan worden gedaan. Soms zijn er oplossingen waarvoor geen nieuwe operatie nodig is. Voorbeeld zijn een brace of specifieke (fysio)therapie. In sommige gevallen is het echter noodzakelijk om een nieuwe operatie uit te voeren.

 

Hersteloperatie vanwege infectie

 

Voor prothese-infecties hebben wij als Orthopedie Groot Eindhoven voor het principe van een zogenaamde 'two-stage revisie' gekozen. Hierbij wordt in de eerste operatie zo veel mogelijk alle niet-lichaamseigen materialen (metaal, plastic, botcement) verwijderd. Als het mogelijk is, wordt vervolgens een tijdelijke 'spacer' (letterlijk: ruimtehouder) van botcement geplaatst in de plaats van de oorspronkelijke prothese. Hierna vindt een intensieve antibioticakuur van 6 weken plaats. De bedoeling is om daarna, na nog een grondige schoonmaakbeurt van het wondgebied, een nieuwe knieprothese terug te plaatsen. Hierna gaat de antibioticakuur nog eens een aantal maanden door.

 

Andere hersteloperaties

 

Als er geen verdenking is op een infectie zal in de operatie tegelijk de oude prothese worden verwijderd en de nieuwe, vervangende prothese worden geplaatst. Wanneer de prothese wordt verwijderd, moet deze worden losgemaakt van het bot. Dit gaat altijd gepaard met enig botverlies. Vanwege dit botverlies zal er meestal een ander, groter soort prothese worden teruggeplaatst. Deze nieuwe prothese heeft stelen in het onder- en bovenbeen, waardoor die extra steun krijgt. Op deze wijze kan weer een goede en betrouwbare verankering van de prothese aan het resterende bot worden bereikt.

 

Ook bij hersteloperaties waarbij op voorhand niet wordt uitgegaan van een infectie als oorzaak van de klachten, worden tijdens de operatie voor de zekerheid kweken afgenomen. Als hieruit blijkt dat onverhoopt tóch bacteriën betrokken zijn bij het probleem, zal alsnog met een intensieve antibioticakuur worden gestart.

 

Onvoorziene omstandigheden

 

Voorafgaand aan een hersteloperatie wordt altijd een zo nauwkeurig mogelijk plan gemaakt. Een lastig punt is dat er altijd rekening mee moet worden gehouden dat er tijdens de operatie onvoorziene omstandigheden kunnen optreden. Een duidelijk losse prothese kan er soms maar erg lastig uit gaan. Ook kan blijken dat een prothesedeel dat tevoren goed vast leek te zitten, tòch los zit. Dit moet dan natuurlijk ook vervangen kunnen worden. Ook het rekening houden met deze situaties maakt onderdeel uit van het plan dat van tevoren zoveel mogelijk met u wordt besproken. Echter niet alle situaties zijn te voorspellen. Daarom rekenen we erop dat u ons vertrouwt om tijdens de ingreep naar deskundigheid te handelen om tot een voor u optimale oplossing te komen.

 

Exacte getallen over deze verschillende hersteloperaties, ook wel revisies genoemd, zijn te vinden in de Landelijke Registratie Orthopedische Implantaten (www.lroi.nl).

 

Complicaties

 

Zoals gezegd is de behandeling van een problematische knieprothese maatwerk. De operatierisico's nemen toe met het stijgen van de leeftijd en de aanwezigheid van andere ziektes. Daarnaast zou men kunnen stellen dat de operatierisico's bij een hersteloperatie verdubbelen ten opzichte van de eerste operatie. Hier zijn verschillende redenen voor.

 

Het opereren door littekenweefsel maakt dat de weefselstructuren niet meer zo goed te herkennen en te mobiliseren zijn. Ook is de wondgenezing in littekenweefsel nooit zo goed als de eerste keer. De risico's op infectie, bloedverlies, bloedvat- en zenuwschade en stijfheid zijn dus groter.

 

Er is ook minder botweefsel aanwezig als er al eerder een prothese is geplaatst. Dit bot heeft bovendien een wat minder voorspelbare sterkte. Soms is het nodig om èxtra bot te verwijderen om een losse prothese uiteindelijk verwijderd te krijgen. Dit zou er zelfs toe kunnen leiden dat er een onverwachte botbreuk optreedt.

 

Hersteloperaties voor sommige specifieke problemen hebben aanmerkelijk hogere risico's. Als een knieprothese wordt gereviseerd vanwege een infectie, is ook ná deze operatie de kans op infectie groter dan gemiddeld.

 

Revalidatie en herstel

 

Na de operatie begint u zo snel mogelijk met uw revalidatie. Na kleinere hersteloperaties kunt u, net als bij de eerste knieprotheseplaatsing, de eerste dag al uit bed. Na grotere hersteloperaties lukt dit niet altijd. Een vuistregel is dat het herstel twee keer zo lang duurt als na de eerste knieprotheseplaatsing: 3 tot 6 maanden dus in plaats van 6 weken tot 3 maanden. Ook is het geopereerde been niet altijd meteen volledig belastbaar.

 

De in de paragraaf 'Symptomen' al genoemde vragenlijsten (PROM's) zullen we ook tijdens de herstelfase op gezette tijden laten invullen. Op deze manier kan uw herstel goed in de gaten worden gehouden. Door het delen van deze informatie kunt u bovendien ook toekomstige patiënten van nut zijn. Hiermee is namelijk een nog duidelijker beeld te geven van wat men mag verwachten na een hersteloperatie.