Gipsverband 

U hebt op de afdeling Spoedeisende Hulp of op de gipskamer een "gips"verband gekregen. Deze pagina informeert u hoe u hiermee moet omgaan, waar u rekening mee moet houden bij de verwijdering van het (kunststof)gips, wat u moet doen bij klachten en waar u terecht kunt met vragen. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders zou kunnen zijn dan hier is beschreven.

Specialisten voor Traumatologie: 

Aandoening en mogelijke behandelingen 

Algemene informatie

 

U hebt een "gips"verband om uw arm of been gekregen. Een verband van kunststof of gips zorgt ervoor dat het "ingegipste" lichaamsdeel rust krijgt en niet meer kan bewegen. Bij bijvoorbeeld een botbreuk zorgt zo’n verband ervoor dat de botten in de goede stand blijven staan en kunnen genezen. Bij een beschadigd gewricht of bij beschadigde pezen zorgt het verband ervoor dat deze rust krijgen.

 

Praktische tips

 

Stevigheid

 

Kalkgips (wit gips) is pas na 48 uur volledig uitgehard. De eerste twee dagen moet u er dus voorzichtig mee zijn. Laat het gips niet op een harde rand rusten, maar op een zachte onderlaag. Circulair (rondom) kunststofgips is echter al na 30 minuten volledig uitgehard. Hiermee hoeft u dus minder lang voorzichtig te zijn.

 

Gips en water

 

Gips mag niet nat worden. Circulair kunststofgips kan wel tegen water, maar de katoenen kous en watten die eronder zitten, niet. Bescherm het gips of kunststofgips dus bij het douchen met een plastic zak of een speciale badkous. Een plastic zak kunt u met een pleister waterdicht afplakken op uw huid. Doucht u zo kort mogelijk.

 

Zwelling

 

In geval van een letsel is het vooral in de eerste week van belang dat u uw ingegipste arm of been omhoog houdt. Hiermee voorkomt u dat zwelling toeneemt en zorgt u ervoor dat de reeds bestaande zwelling afneemt.

Is uw arm gezwollen, draag deze dan in een sling (stoffen band), in een mitella (draagdoek) of leg de arm op een kussen op uw schoot. Zorg ervoor dat de hand hoger is dan de elleboog. 's Nachts kunt u de sling of mitella afdoen en uw arm eventueel op een kussen leggen.

Is uw been gezwollen, leg het dan op één of meerdere kussens. Het is belangrijk dat de voet hoger ligt dan de knie en de knie weer hoger dan de heup. 's Nachts kunt u een kussen onder uw matras leggen aan het voeteneind. U doet er goed aan om niet te veel te lopen (met uw krukken), omdat het been dan lang naar beneden hangt.

 

Elleboogkrukken

 

Een gipsspalk (= niet rondom aangelegd) mag u niet belasten, omdat die dan breekt. U mag dus niet lopen of staan zonder het gebruik van krukken. Elleboogkrukken kunt lenen/huren bij een thuiszorgwinkel. U mag uw circulaire (rondom aangelegde) gips en kunststof gips alleen belasten als uw arts u dat heeft gezegd. U krijgt hierover instructies mee (afhankelijk van uw letsel).

 

Loopgips

 

Als u loopgips hebt gekregen, moet u zorgen dat u niet met het ingegipste been gaat slepen. Loop zo normaal mogelijk. Omdat u uw enkel niet kunt gebruiken, moet u met kleine stapjes lopen. Onder het loopgips is in het algemeen een zool bevestigd, die u kunt losmaken wanneer u naar bed gaat. Deze zool is vaak dikker dan de zool van uw schoenen. Om te zorgen dat u hiervan bij het lopen geen last hebt, kunt u aan het niet-ingegipste been een schoen dragen met een zool of hak van vergelijkbare dikte of hoogte. Bij een loopgipsverband moet u uw been ondersteunen als u zit. Dit kunt u doen door uw been bijvoorbeeld op een krukje te leggen. Dit voorkomt zwelling.

 

Jeuk en huidbeschadiging

 

Jeuk wordt meestal veroorzaakt door vocht tussen de huid en het gipsverband. Als u last krijgt van jeuk, kunt u dit bestrijden door de ruimte tussen de huid en het gipsverband voorzichtig droog te föhnen (pas op, niet te warm in verband met verbranding!). Ook is er een anti-jeukspray voor gipsverbanden verkrijgbaar op de gipskamer of uw apotheek. Gebruik in elk geval geen scherpe voorwerpen zoals een breinaald om de jeuk te bestrijden. Dit kan ernstige huidbeschadigingen veroorzaken. Huidbeschadigingen kunnen ook ontstaan door kleine voorwerpen die tussen het gips en uw huid terecht komen. Vooral kleine kinderen hebben de neiging speeltjes in het gips te verstoppen.

 

Maatregelen tegen trombose

 

Als uw enkel in het gips zit, zoals bij een bovenbeen- of onderbeengips, zijn de kuitspieren uitgeschakeld. Dit geeft een grotere kans op de vorming op bloedstolstels (trombose). Daarom worden in die gevallen vaak bloedverdunnende medicijnen voorgeschreven om zo trombose te voorkómen. Dit kan in de vorm van tabletten, maar is meestal in de vorm van injecties. Dat laatste kan u worden aangeleerd of de wijkverpleeghulp kan daarvoor worden ingeschakeld.

 

Oefeningen

 

Het is belangrijk dat u oefeningen doet om de bloedsomloop te stimuleren, om de niet ingegipste gewrichten soepel te houden en om de spierkracht zo veel mogelijk te behouden. Probeer de volgende oefeningen enkele malen per dag te doen en minimaal vijf keer achter elkaar.

 

  • Armoefeningen. Maak 3 tellen lang een stevige vuist en strek vervolgens de vingers 3 tellen. Draai rondjes met de schouder: ga in een iets voorovergebogen houding staan en maak een beweging alsof u ouderwets koffie maalt. Als de elleboog niet is ingegipst: strek en buig de elleboog dan.
  • Beenoefeningen. Trek de tenen naar u toe (richting van uw neus) gedurende 3 tellen. Druk ze hierna 3 tellen lang van u af. Til zittend het gestrekte been gedurende 3 tellen op. Indien de knie niet is ingegipst: buig en strek de knie dan.

 

Problemen met het gips

 

Neem telefonisch contact op als, ondanks het hoog houden van uw been of arm:

  • Uw vingers of tenen gaan tintelen, dik worden, of paars-blauw verkleuren.
  • U uw vingers of tenen niet of nauwelijks kunt bewegen.
  • Het gipsverband pijn veroorzaakt of knelt (pijn op de plaats van de breuk is echter meestal níet verontrustend).
  • Uw gips is gebroken. U mag het gips dan niet (meer) belasten.
  • Uw gips nat en slap is geworden.

 

Verwijderen van het gips

 

Als u naar het ziekenhuis komt omdat het beengips er af mag, dan raden wij u aan een veterschoen of andere stevige schoen mee te nemen. Wellicht mag u dan namelijk weer gaan lopen. Ook adviseren wij u dan elleboogkrukken mee te nemen. De kans is namelijk groot dat na de gipsbehandeling uw spieren en gewrichten stijf zijn geworden en u dus nog niet goed kan of mag lopen op het aangedane been. Nu begint de revalidatie pas. Kort na het verwijderen van een circulair gips of kunststofgips van het been kan er zwelling optreden van het been. Omdat tegen te gaan kunt u een elastische kous krijgen. Voor de arm geldt dit in mindere mate. Als er na het verwijderen van het gips zwelling ontstaat, neemt deze in de loop van de dag toe en is ‘s avonds het sterkst. Dit is niet verontrustend. De zwelling verdwijnt langzamerhand vanzelf. U kunt de klachten verminderen door het been of de arm niet te veel te belasten en hoger te leggen of overdag een elastische kous te dragen ('s nachts afdoen).

 

Vragen

 

Heeft u nog vragen, stel ze gerust aan de arts of aan de gipsverbandmeesters op de gipskamer. Hebt u tijdens de behandeling vragen of problemen, neem dan contact op met de gipskamer. Is buiten kantooruren contact met het ziekenhuis nodig, neem dan telefonisch contact op.